Hennep en bodemsanering: PFAS-vervuiling aanpakken met fytoremediatie

Hoe hennep PFAS uit vervuilde grond haalt, welke Nederlandse en Belgische projecten dat al toepassen, en wat het gewas daarnaast betekent voor CO2-vastlegging.

Hennep wordt steeds vaker ingezet om vervuilde bodems te saneren. Het gewas neemt PFAS op via de wortels en slaat de stof op in blad en stengel, een techniek die bekendstaat als fytoremediatie. Deze pagina legt uit hoe dat werkt, welke projecten er lopen en wat hennep daarnaast bijdraagt aan CO2-vastlegging.

Wat fytoremediatie met hennep inhoudt

Fytoremediatie is een saneringstechniek waarbij planten en micro-organismen vervuilende stoffen op natuurlijke wijze uit de bodem halen. Bij PFAS, een groep moeilijk afbreekbare chemische stoffen, blijkt hennep bijzonder geschikt. De plant neemt de stoffen op via de wortels en slaat ze op in de bladeren.

Na de oogst worden de vervuilde plantdelen gescheiden van de rest en apart afgevoerd. De stengel, waarin nauwelijks PFAS wordt aangetroffen, kan gewoon worden hergebruikt als grondstof voor bijvoorbeeld isolatiemateriaal.

Klassieke saneringstechnieken zoals afgraven en grondwassen verwijderen vervuiling slechts gedeeltelijk en laten reststromen achter die op een stortplaats eindigen. Fytoremediatie geldt als een goedkoper en minder ingrijpend alternatief, al is de sanering wel trager dan afgraven.

PFAS-sanering in Dordrecht

In Nederland loopt een proef in de regio Dordrecht, waar de bodem decennialang is vervuild door de uitstoot van PFAS door Chemours en voorganger DuPont. Chemours betaalt zelf voor een proef met industriële hennep om te onderzoeken of de techniek ook in het vervuilde gebied rond de fabriek werkt.

Eerdere proeven in België toonden aan dat hennep tot tweederde van de PFAS-vervuiling uit de bodem kan halen, over een periode van twee jaar. Een deel van de vervuilde plantresten wordt thermisch verwerkt.

CO2-vastlegging naast bodemsanering

Naast het opruimen van vervuiling legt hennep tijdens de groei CO2 vast. Een studie van de Europese Industriële Hennep Associatie (EIHA), uitgevoerd door het Nova-instituut, concludeert dat hennep qua CO2-vastlegging vergelijkbaar presteert met bos wanneer het gewas wordt verwerkt tot bouwmateriaal. Omdat EIHA de sector vertegenwoordigt, is de organisatie hier als belanghebbende partij te beschouwen.

Zolang de vezels en scheven in gebruik blijven, bijvoorbeeld in isolatiemateriaal, blijft de vastgelegde CO2 opgeslagen. Dat maakt hennep interessant voor zowel bodemsanering als de bouwsector, twee toepassingen die elkaar kunnen versterken binnen dezelfde teelt.

Stikstof en bodemkwaliteit

Hennep speelt ook een rol in het bredere stikstofdossier. Het samenwerkingsverband SRCE presenteerde een plan om van veehouderij over te stappen naar vezelhennepteelt als route uit de stikstofproblematiek.

Onderzoek wijst bovendien uit dat hennepteelt de bodem- en waterkwaliteit bevordert, los van de specifieke PFAS-toepassing. Het gewas wortelt diep en vraagt weinig gewasbeschermingsmiddelen, wat bijdraagt aan een gezondere bodem op de langere termijn.

Meer lezen

Laatst bijgewerkt: september 2026.